Franciszek Starowieyski

0_Akt,-100x70,-1989

Akt    1989    100×70

0_Bez-nadzieja-wiecznosci,-170x120,-1994

Bez nadzieja wieczności    1994    170×120

0_Bez-tytulu,-100x160,-1989

Bez tytułu    1989    100×160

0_Bez-tytulu,-210x130,-1998

Bez tytułu    1998    210×130

0_Huc-nadchodzi-z-jasnosci,-2005,-50x65

Huć nadchodzi z jasności   2005    50×65

0_Judyta-z-głowa-Sw.-Jana,-100x81,-1988

Judyta z głową Św. Jana   1988    100×81

0_Katastrofa-niebieska,-63x71,-1990

Katastrofa niebieska    1990   63×71

0_Poganka-nawraca-swietego,-65x70,-1990

Pogadanka nawraca świętego    1990    65×70

0_Skora,-92x73,-1978

Skóra   1978    92×73

BIOGRAFIA

(1930, Bratkówka koło Krosna-2009, Warszawa)

Pochodził ze szlacheckiej rodziny, pieczętującej się herbem Biberstein. Podczas wojny, wraz z rodziną, przeprowadził się do Krakowa. Studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w pracowni Wojciecha Weissa i Adama Marczyńskiego (1949-1952), a następnie w ASP w Warszawie w pracowni Michała Byliny, gdzie uzyskał dyplom w 1955 roku. Znany jest również pod pseudonimem Jan Byk.
Grafik, malarz i scenograf. Posługiwał się bogatą ornamentacją, posiadał indywidualny system znaków, w którym nierzadko na plan pierwszy wysuwał motyw przemijania. Jeden z „kultowych” polskich artystów współczesnych. Autor licznych plakatów teatralnych i filmowych, np. Idy marcowe J. Kilty`ego (1968), Życie rodzinne (1971) i Iluminacja (1973) Krzysztofa Zanussiego, Białe małżeństwo T. Różewicza, Portret Doriana GrayaJ. Osborne`a, oraz grafiki książkowej, m.in. ilustracji do Karnawału Stanisława Dygata (1968), projektów scenograficznych dla teatrów i telewizji – od grafiki artystycznej po malarstwo olejne i ścienne.
Stworzył oryginalny surrealistyczno-groteskowy styl wypowiedzi plastycznej. Jego twórczość cechuje ogromna fantazja, rozmach, zmysłowość, fascynacja ciałem człowieka i śmiercią oraz precyzyjny warsztat.
Był pomysłodawcą i realizatorem spektakli Teatru Rysowania w czasie których na oczach publiczności powstawały wielkoformatowe kompozycje. Znawca i kolekcjoner sztuki, głównie XVII wiecznej.
Przez szereg lat tworzył na przemian w pracowniach w Warszawie i w Paryżu. Zrealizował ponad 300 plakatów i uważany jest za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli „polskiej szkoły plakatu”.
Artysta jest bohaterem filmu Andrzeja Papuzińskiego Bykowi chwała. Grał również jako aktor w filmach Andrzeja Wajdy (Danton) i Krzysztofa Zanussiego (Struktura kryształu). Uczestniczył w ponad 200 wystawach w kraju i za granicą, m. innymi w: Austrii, Belgii, Francji, Holandii, Kanadzie, Niemczech, Szwajcarii, USA, we Włoszech. Był pierwszym Polakiem, który miał indywidualną wystawę w Museum of Modern Art w Nowym Jorku (1985).

OPINIE

WYSTAWY INDYWIDUALNE

1959 – Warszawa, Kordegarda, rysunki
1962 – Warszawa, Galeria ZPAP „MDM”, plakaty i rysunki
1963 – Berlin Zachodni, Galerie Diogenes
1965 – Wrocław, Klub Muzyki i Literatury
1967 – Salzburg, Stadt-Theater
1970 – Berno, Galerie Toni Gerber
1971 – Lucerna, Galerie Staehli
1972 – Paryż, Galerie de Gramont
1973 – Berlin Zachodni, Galerie Warschau
– Oberhausen, Festspielhaus
– Wetzlar, Kulturamt
– Sao Paulo, Bienal de Sao Paulo
1974 – Filadelfia, Temple University, Galerie Tyler School of Art, rysunki, plakaty
1975 – Nowy Jork, Gallery Andre Zarre, malarstwo
1975 – Poznań, Muzeum Narodowe, plakaty, grafika
– Szczecin, Muzeum Narodowe, plakaty
1976 – Huston, Museum of Modern Art, obrazy, rysunki
– Tokio, Seibu Museum
1978 – Chrudim, Okresni kulturni strédisko, Filmové plakáty
– Wiedeń, Polnisches Kulturinstitut
– Sztokholm, Polska Institutet
1979 – Londyn, Polish Cultural Institute, plakaty
– Opole, Teatr im J. Kochanowskiego, plakaty z kolekcji Henryka Barnaby Klitenika
– Quimper, Musée de Beaux-Arts, plakaty i rysunki
– Nantes, Musée des Arts Décoratifs, Château de Ducs Bretagne, plakaty i rysunki
– Marlaix, Musée de Jacobins, plakaty i rysunki
– Rzym, Teatro Alberico, plakaty teatralne i filmowe
– Warszawa, Galeria GP Desa, projekty i plakaty
1980 – Nowy Jork, Gallery Aberbach, malarstwo
– Warszawa, Galeria Alicji i Bożeny Wahl, rysunek
1981 – Poznań, Osiedlowy Dom Kultury Pod Lipami, Teatr Rysowania, rysunek
– Lublin, Klub MPiK, plakaty
1982 – Berlin Zachodni, Freie Volksbühne, plakaty teatralne
– Berlin Zachodni, Landesarchiv, plakaty i rysunki
1983 – Berlin Zachodni, Rozgłośnia SFB, plakaty teatralne i filmowe
1984 – Szczecin, BWA, plakaty z kolekcji Krzysztofa Dydo
– Warszawa, Galeria Grażyny Hase, malarstwo
– Hamburg, Galerie Muda 2, rysunki
1985 – Berlin, Polnisches Informations- und Kulturzentrum, plakaty z lat 1974-1984
– Berlin Zachodni, Galerie November
– Cieszyn, Filia Uniwersytetu Śląskiego, plakaty
– Kazimierz Dolny, Muzeum, Galeria Letnia, rysunek
– Kraków, BWA, plakaty i rysunki z kolekcji Krzysztofa Dydo
– Legnica, Muzeum Miedzi, plakaty z kolekcji Janusza Nowackiego
– Nowy Jork, Museum of Modern Art, plakaty
– Ostrów Wielkopolski, BWA, plakaty z kolekcji Krzysztofa Dydo
1986 – Wenecja, Biennale di Venezia
– Londyn, Polish Cultural Institute, plakaty
– Paryż, Galerie Marie Paccard
– Creteil, Maison des Art
1987 – Caen, Maison des Art
1988 – Warszawa, Galeria Alicji i Bożeny Wahl, malarstwo
– Zielona Góra, BWA, plakaty
1989 – Storrs, The University of Connecticut, Atrium Gallery, plakaty
1990 – Paryż, Galerie Dmochowski
– Rzym, Spicchi dell’Est, Galleria d’Arte,
1991 – Warszawa, Galeria Grafiki i Plakatu
1992 – Lublin, Muzeum Zamkowe
– Reszel, Zamek
1993 – Augusta, University of Maine, Jewett Hall Gallery, plakaty
– Kazimierz Dolny, Galeria Brama, rysunki
– Poznań, Galeria pod Lipami, malarstwo, rysunek
– Poznań, Galeria Grażyny Kulczyk
1994 – Heillbronn, Theater Plakatkunst und Grafik
– Kazimierz Dolny, Galeria Brama, rysunki
– Lublin, Muzeum Lubelskie
– Warszawa, Galeria Grafiki i Plakatu, rysunki
1995 – Kazimierz Dolny, Galeria Brama
– Warszawa Galeria Grafiki i Plakatu
– Zamość, BWA
1996 – Chicago, Wooden Gallery, plakaty, Teatr Rysowania
– Kazimierz Dolny, Galeria Brama, rysunki
1997 – Kazimierz Dolny, Galeria Brama, rysunki
– Warszawa, Galeria Grafiki i Plakatu
1998 – Kraków, Galeria Artemis, rysunki
– Zielona Góra, rysunki
1999 – Szczecin, Muzeum Narodowe, rysunki powstałe podczas Teatru Rysowania w
Międzyzdrojach
– Warszawa, Galeria Grafiki i Plakatu, rysunek i premiera albumu
2000 – Kazimierz Dolny, Galeria Dzwonnica, plakaty z kolekcji Edmunda Lewandowskiego
2001 – Ostrów Wielkopolski, Powiatowa Galeria Sztuki Współczesnej, plakaty
– Warszawa, Galeria Grafiki i Plakatu
2002 – Marki k. Warszawy, plakaty
– Kraków, Galeria Osobliwości Este, szkice do plakatów
2003 – Berlin, Willy Brandt-Haus, Teatr Rysowania
– Wuppertal, Katholisches Stadthaus, plakaty
2007 – Wilanów, Muzeum Plakatu, retrospektywa, plakaty i projekty

Najważniejsze nagrody: Grand Prix na Biennale Sztuki Współczesnej w Sao Paulo (1973), Grand Prix za plakat filmowy na festiwalu w Cannes (1974), Grand Prix na międzynarodowym festiwalu w Paryżu (1975), Annual Key Award gazety Hollywood Reporter (1975/6), Nagrody na międzynarodowym biennale plakatu w Warszawie i na międzynarodowym festiwalu filmowym w Chicago (1979/82). W 1994 roku artysta otrzymał Nagrodę „Złotej Maski” za scenografię do Króla Ubu Krzysztofa Pendereckiego w Teatrze Wielkim w Łodzi, a w 2004 Nagrodę Ministra Kultury w dziedzinie sztuk plastycznych.
Stypendysta Fundacji Kościuszkowskiej, wykładowca Berliner Hochschule der Künste (1980) i Europejskiej Akademii Sztuki w Warszawie (od 1993 roku).